Logistics và vận tải thường được nhắc đến cùng nhau trong hoạt động lưu chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, Logistics không đồng nghĩa với vận tải. Vận tải chỉ là một trong những hoạt động nằm trong Logistics, còn Logistics có phạm vi rộng hơn, bao gồm cả quản lý hàng hóa, kho bãi, đóng gói, xử lý đơn hàng, chứng từ và tổ chức dòng hàng từ điểm xuất phát đến nơi nhận.
Hiểu đúng sự khác nhau giữa Logistics và vận tải giúp doanh nghiệp xác định đúng nhu cầu, lựa chọn dịch vụ phù hợp và kiểm soát tốt hơn chi phí trong quá trình nhập hàng, phân phối hàng hóa.
Logistics là gì?
Logistics là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, thực hiện và kiểm soát dòng dịch chuyển của hàng hóa, thông tin và các hoạt động liên quan từ điểm xuất phát đến điểm tiêu thụ.
Mục tiêu của Logistics là đưa đúng hàng hóa đến đúng địa điểm, đúng thời điểm, đúng số lượng và trong điều kiện phù hợp với chi phí hợp lý.
Một hoạt động Logistics có thể bao gồm:
- Vận chuyển hàng hóa.
- Lưu kho và quản lý tồn kho.
- Đóng gói, phân loại và xử lý hàng.
- Tiếp nhận và xử lý đơn hàng.
- Quản lý chứng từ và thông tin liên quan.
- Điều phối các bên tham gia trong quá trình lưu chuyển hàng.
- Theo dõi trạng thái hàng hóa.
Vì vậy, khi doanh nghiệp thuê một đơn vị Logistics, doanh nghiệp có thể đang thuê một giải pháp quản lý và vận hành dòng hàng, chứ không đơn thuần là thuê xe chở hàng.
Vận tải là gì?
Vận tải là hoạt động đưa người hoặc hàng hóa từ địa điểm này đến địa điểm khác bằng một phương tiện hoặc phương thức vận chuyển phù hợp.
Đối với hàng hóa, vận tải có thể được thực hiện bằng:
- Đường bộ.
- Đường sắt.
- Đường biển.
- Đường hàng không.
Trong vận tải đường bộ, doanh nghiệp có thể sử dụng xe tải, xe container hoặc các phương tiện phù hợp với loại hàng, khối lượng và tuyến đường.
Ví dụ, một doanh nghiệp nhập hàng từ Trung Quốc về Việt Nam và thuê xe vận chuyển hàng từ Bằng Tường về Hà Nội. Phần đưa hàng từ điểm A đến điểm B chính là hoạt động vận tải.
Nhưng nếu đơn vị cung cấp dịch vụ còn tiếp nhận hàng tại kho Trung Quốc, kiểm đếm, lưu kho, gom hàng, làm thủ tục liên quan, điều phối phương tiện, theo dõi hành trình và giao hàng tại Việt Nam thì phạm vi công việc đã rộng hơn vận tải đơn thuần.
Logistics khác vận tải ở điểm nào?
Điểm khác biệt quan trọng nhất nằm ở phạm vi công việc.
Vận tải tập trung vào việc di chuyển hàng hóa.
Logistics tập trung vào việc tổ chức và kiểm soát toàn bộ hoặc một phần dòng hàng, trong đó vận tải là một mắt xích quan trọng.
Có thể hiểu đơn giản:
Vận tải = đưa hàng đi.
Logistics = tổ chức để hàng được đưa đi, lưu chuyển, quản lý và đến đúng nơi theo kế hoạch.
Một chuyến xe chở hàng từ kho này sang kho khác là vận tải.
Nhưng để chuyến hàng đó vận hành hiệu quả, doanh nghiệp còn phải quyết định hàng đi khi nào, đi bằng phương thức nào, tập kết ở đâu, lưu kho bao lâu, đóng gói thế nào, theo dõi ra sao và giao đến đâu. Những hoạt động này thuộc phạm vi Logistics.
Ví dụ thực tế: nhập hàng Trung Quốc về Việt Nam
Giả sử một doanh nghiệp nhập 10 m³ phụ kiện máy móc từ Trung Quốc về Việt Nam.
Nếu doanh nghiệp chỉ thuê một đơn vị vận tải, công việc có thể tập trung vào việc bố trí phương tiện để vận chuyển lô hàng từ điểm nhận đến điểm giao.
Trong khi đó, một quy trình Logistics có thể bao gồm nhiều bước:
- Hàng được tập kết tại kho ở Trung Quốc.
- Hàng được kiểm đếm và sắp xếp theo lô.
- Đơn vị Logistics tiếp nhận thông tin về số lượng, trọng lượng, thể tích và đặc điểm hàng hóa.
- Hàng được lưu kho hoặc gom cùng các lô hàng khác nếu phù hợp.
- Đơn vị vận chuyển lựa chọn phương thức và tuyến vận chuyển.
- Các chứng từ liên quan được chuẩn bị theo yêu cầu của lô hàng.
- Hàng được vận chuyển qua tuyến Trung Quốc – Việt Nam.
- Hàng tiếp tục được điều phối về kho hoặc địa điểm giao tại Việt Nam.
- Trạng thái hàng được theo dõi trong quá trình vận chuyển.
- Hàng được giao cho doanh nghiệp hoặc đưa vào kho để tiếp tục phân phối.
Trong ví dụ này, vận tải là một phần của quy trình Logistics, chứ không phải toàn bộ quy trình.
Vì sao nhiều doanh nghiệp dễ nhầm Logistics với vận tải?
Một nguyên nhân là trong thực tế, nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ vận chuyển sử dụng khái niệm Logistics để mô tả dịch vụ của mình.
Ngoài ra, đối với người nhập hàng, hoạt động dễ nhận thấy nhất thường là hàng được vận chuyển từ nơi bán đến nơi nhận. Vì vậy, người dùng có thể hiểu Logistics đơn giản là dịch vụ chở hàng.
Tuy nhiên, khi quy mô hàng hóa tăng lên, doanh nghiệp sẽ phát sinh nhiều vấn đề nằm ngoài việc vận chuyển.
Chẳng hạn:
- Hàng nhập về nhưng không có kế hoạch lưu kho.
- Hàng tồn quá nhiều làm tăng chi phí.
- Đóng gói không phù hợp khiến hàng dễ hư hỏng.
- Không kiểm soát được thời điểm hàng đến.
- Thông tin đơn hàng không đồng bộ giữa kho và bộ phận kinh doanh.
- Chi phí vận chuyển tăng do lựa chọn phương thức chưa phù hợp.
Đây chính là lúc doanh nghiệp cần nhìn Logistics như một hệ thống vận hành dòng hàng, thay vì chỉ nhìn vào phương tiện vận chuyển.
Logistics có bao gồm vận tải không?
Có. Vận tải là một hoạt động quan trọng trong Logistics.
Tuy nhiên, không phải mọi hoạt động vận tải đều là một dịch vụ Logistics trọn gói.
Một đơn vị chỉ thực hiện việc nhận hàng, chở hàng và giao hàng có thể đang cung cấp dịch vụ vận tải.
Một đơn vị tổ chức nhiều công đoạn liên quan đến dòng hàng như vận chuyển, kho bãi, gom hàng, xử lý đơn, theo dõi hàng và điều phối giao nhận có thể cung cấp dịch vụ Logistics với phạm vi rộng hơn.
Do đó, khi tìm hiểu một nhà cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp không nên chỉ hỏi:
“Có vận chuyển hàng không?”
Mà nên xác định rõ:
“Đơn vị này đang đảm nhận những công đoạn nào trong chuỗi Logistics của tôi?”
Câu hỏi này giúp doanh nghiệp hiểu chính xác mình đang mua dịch vụ gì và chi phí đang bao gồm những hạng mục nào.
Khi nào doanh nghiệp chỉ cần dịch vụ vận tải?
Dịch vụ vận tải có thể phù hợp khi doanh nghiệp đã tự quản lý phần lớn các công việc Logistics khác.
Ví dụ, doanh nghiệp đã có:
- Kho hàng riêng.
- Nhân sự quản lý kho.
- Bộ phận xử lý đơn hàng.
- Quy trình đóng gói.
- Hệ thống quản lý tồn kho.
- Kế hoạch giao nhận rõ ràng.
Lúc này doanh nghiệp có thể chỉ cần thuê phương tiện để vận chuyển hàng giữa các địa điểm.
Trong trường hợp đó, việc thuê riêng dịch vụ vận tải có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn về từng khâu.
Khi nào nên sử dụng dịch vụ Logistics?
Dịch vụ Logistics phù hợp hơn khi doanh nghiệp cần một đơn vị hỗ trợ nhiều công đoạn trong quá trình lưu chuyển hàng hóa.
Đặc biệt với doanh nghiệp nhập khẩu hoặc kinh doanh hàng hóa từ Trung Quốc, nhu cầu có thể bao gồm:
- Nhận hàng tại kho Trung Quốc.
- Gom và phân loại hàng.
- Lưu kho.
- Vận chuyển Trung Quốc – Việt Nam.
- Theo dõi lô hàng.
- Điều phối hàng về kho Việt Nam.
- Giao hàng đến địa điểm của doanh nghiệp.
Khi nhiều công đoạn được kết nối trong một quy trình, doanh nghiệp có thể giảm thời gian tự điều phối và dễ kiểm soát dòng hàng hơn.
Phân biệt Logistics và vận tải khi tính chi phí
Một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý là chi phí Logistics không nhất thiết chỉ là cước vận chuyển.
Chi phí vận tải thường liên quan trực tiếp đến việc đưa hàng từ điểm này đến điểm khác.
Trong khi đó, tổng chi phí Logistics có thể phát sinh từ nhiều hoạt động như:
- Cước vận chuyển.
- Chi phí lưu kho.
- Chi phí bốc xếp.
- Chi phí đóng gói.
- Chi phí xử lý hàng.
- Chi phí giao nhận.
- Chi phí quản lý hoặc các dịch vụ liên quan.
Vì vậy, khi so sánh báo giá giữa các đơn vị, doanh nghiệp cần kiểm tra phạm vi dịch vụ đã bao gồm trong mức giá, thay vì chỉ nhìn vào một con số cước thấp hay cao.
Một mức giá vận chuyển thấp nhưng chưa bao gồm nhiều khoản liên quan chưa chắc đã có tổng chi phí thấp hơn.
Logistics và vận tải trong hoạt động Trung Quốc – Việt Nam
Đối với tuyến Trung Quốc – Việt Nam, sự khác biệt giữa hai khái niệm càng dễ nhận thấy.
Nếu chỉ xét vận tải, vấn đề chính là đưa hàng từ Trung Quốc về Việt Nam.
Nhưng với hoạt động Logistics, doanh nghiệp phải quan tâm đến toàn bộ quá trình từ khi hàng được tập kết tại Trung Quốc cho đến khi hàng về kho hoặc đến địa điểm nhận tại Việt Nam.
Đặc biệt với hàng nhập khẩu chính ngạch, quy trình còn có thể liên quan đến chứng từ, khai báo hải quan, mã HS, thuế, kiểm tra chuyên ngành và các yêu cầu quản lý mặt hàng tùy từng loại hàng.
Đây là lý do doanh nghiệp nhập khẩu cần phân biệt rõ dịch vụ vận tải với giải pháp Logistics và nhập khẩu.
Việc phân biệt đúng giúp doanh nghiệp xác định mình đang thiếu một phương tiện vận chuyển hay đang cần một đơn vị có khả năng tổ chức toàn bộ dòng hàng.
Doanh nghiệp nên lựa chọn Logistics hay vận tải?
Không có lựa chọn nào tốt cho mọi doanh nghiệp.
Nếu doanh nghiệp chỉ cần đưa hàng từ địa điểm này đến địa điểm khác và đã tự xử lý các khâu còn lại, dịch vụ vận tải có thể là lựa chọn phù hợp.
Nếu doanh nghiệp cần quản lý nhiều công đoạn từ kho, vận chuyển, giao nhận đến theo dõi dòng hàng, dịch vụ Logistics sẽ phù hợp hơn.
Quan trọng nhất là doanh nghiệp phải xác định rõ:
- Hàng đi từ đâu đến đâu?
- Có cần lưu kho hay không?
- Có cần gom hàng không?
- Ai chịu trách nhiệm xử lý từng công đoạn?
- Báo giá đã bao gồm những chi phí nào?
- Có phát sinh chi phí khi hàng gặp vấn đề hay không?
Khi những câu hỏi này được làm rõ, doanh nghiệp sẽ dễ lựa chọn đúng loại dịch vụ và hạn chế tình trạng phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
Kết luận
Logistics và vận tải không phải là hai khái niệm đồng nghĩa.
Vận tải là hoạt động di chuyển hàng hóa giữa các địa điểm. Trong khi đó, Logistics có phạm vi rộng hơn, bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, quản lý và kiểm soát dòng hàng, trong đó vận tải là một mắt xích quan trọng.
Đối với doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc – Việt Nam, hiểu rõ sự khác biệt này giúp xác định đúng nhu cầu dịch vụ, đọc đúng báo giá và kiểm soát tốt hơn chi phí vận hành.
Nếu chỉ cần một phương tiện để chở hàng, doanh nghiệp có thể tìm dịch vụ vận tải. Nếu cần một đơn vị tổ chức nhiều công đoạn của dòng hàng, doanh nghiệp nên xem xét giải pháp Logistics phù hợp với quy mô và mô hình kinh doanh.
Hoa Việt Logistics – Giải pháp vận chuyển hàng hóa Trung Quốc – Việt Nam
Hoa Việt Logistics cung cấp giải pháp vận chuyển hàng hóa Trung Quốc – Việt Nam, tập trung vào vận chuyển đường bộ và hỗ trợ quy trình nhập hàng theo nhu cầu của doanh nghiệp.
Hệ thống kho phục vụ hoạt động vận chuyển gồm:
- Kho Bằng Tường (Trung Quốc): tiếp nhận và tập kết hàng hóa từ Trung Quốc.
- Kho Hà Nội: P. Hoàng Mai, Hà Nội.
- Kho TP.HCM: P. Tân Bình, TP.HCM.
Doanh nghiệp có nhu cầu vận chuyển hàng Trung Quốc – Việt Nam có thể tìm hiểu phương án vận chuyển phù hợp theo loại hàng, số lượng, thể tích và yêu cầu giao nhận thực tế.
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ XUẤT NHẬP KHẨU HOA VIỆT
Hotline: 0392.54.1688
Website: vanchuyenhoaviet.com
Bạn cần tư vấn vận chuyển?
Hoa Việt Logistics hỗ trợ báo giá nhanh chóng và minh bạch.